Универсальный индекс библиотеки молодых ученых

COMPARATIVE ANALYSIS OF THE REGULARITIES OF FORMATION OF ENGLISH AND UZBEK TERMS

Dilorom Tojiboyeva — Wed, 22 Oct 2025 00:00:00 +0300

This article is devoted to the study of linguistic terms in the Uzbek and English languages, in which the aim was to provide a comparative description of the laws and requirements for the formation of terms. The research and opinions of terminologists in this area were studied. The differences in the formation of linguistic terms were analyzed through linguistic dictionaries in two languages. From the comparative analysis, we can see that while English terminology is rich in abbreviations, the Uzbek language is distinguished by its exception. While the adaptation and nationalization of terms to the language play an important role according to Uzbek terminological requirements, English terminology differs in the creation of new words and its basis in international standards. It should not be forgotten that the differences in the formation of terms are also related to the vocabulary and linguistic laws of the language. This is of great importance in the development of a terminological corpus and the development of a terminological base.

MUSIQA MASHG’ULOTLARINI TASHKIL ETISH METODLARI

Xasanova Navbahor Xamraqulovna, Fayzullayeva Malika Xayrulla qizi — Wed, 22 Oct 2025 00:00:00 +0300

Ushbu maqolada o'quvchi yoshlarimizni estetik ruhda tarbiyalashda musiqa mashg’ulotlarining o’rni va unda foydalanish zarur bo’ladigan metodlarning shakl va uslublarini o’rganish va uni tahlil qilishning o’ziga hos jihatlari keng yoritilgan.

BO‘LAJAK MUSIQA O‘QITUVCHILARINING KASBIY-MUSIQIY KOMPETENSIYALARINI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK SHART-SHAROITLARI

Аtаbаyеvа Shаkаrjоn Еrkinbоyеvnа — Wed, 22 Oct 2025 00:00:00 +0300

Maqola bo‘lajak musiqa o‘qituvchilarida kasbiy-musiqiy kompetensiyalarni rivojlantirish uchun zarur shart-sharoitlarni aniqlaydi: motivatsion-qadriyaviy muhit, integrativ o‘quv kontenti, ijrochilik va mikroo‘qitishga tayangan amaliy texnologiyalar, refleksiv baholash va ijodiy portfolioga asoslangan monitoring. Taklif etilgan “shart-sharoitlar matritsasi” o‘quv jarayonida kontent-muhit-texnologiya-baholash komponentlarini uyg‘un boshqarishga xizmat qiladi va o‘quv dasturlarini hamda amaliyot modullarini optimallashtirishga imkon beradi.

NUTQ RIVOJLANISHI BILAN MANTIQIY FIKRLASH O’RTASIDAGI BOG’LIQLIK. LINVISTIK KOMPETENSIYA

Yuldasheva Sitora Albulhamid qizi , Xalimjanov Abduqunduz Rahimjon o’g’li — Wed, 22 Oct 2025 00:00:00 +0300

Nutq rivojlanishi va mantiqiy fikrlash o'rtasida chambarchas bog'liqlik mavjud; mantiqiy fikrlash nutqni aniq va izchil ifodalashga yordam bersa, nutq esa mantiqiy fikrlashni shakllantiradi. Bu o'zaro ta'sir "lingvistik kompetensiya" deb ataladi, bu shaxsning tilni tushunish va undan samarali foydalanish qobiliyatini anglatadi.

АКУШЕРСКИЕ ОСЛОЖНЕНИЯ У ПОДРОСТКОВ И ЖЕНЩИН РЕПРОДУКТИВНОГО ВОЗРАСТА: СРАВНИТЕЛЬНЫЙ ПОДХОД

Негмаджанов Б.Б., Мухаммедова Ф.Ф. — Wed, 22 Oct 2025 00:00:00 +0300

Беременность в подростковом возрасте признана одним из значимых факторов риска развития как акушерских, так и перинатальных осложнений [1,3]. Физиологическая незрелость организма, гормональные особенности и незавершённость роста, в сочетании с социальной неустойчивостью, низким уровнем медицинской осведомлённости и ограниченным доступом к качественной пренатальной помощи, создают предпосылки для формирования неблагоприятных исходов беременности и родов у данной категории пациенток [5].

QANDLI DIABET KASALLIGI, KELIB CHIQISHI, DAVOLASH, ASORATLARI VA UNI ORGANIZMGA ZARARLARI

Mo’ydinova Gulmira Asqatovna, Ismoilova Odina Lutfullo qizi — Wed, 22 Oct 2025 00:00:00 +0300

Qandli diabet (diabetes mellitus) – bu insulin sekretsiyasi va/yoki organizm toʻqimalarining insulin ta’siriga javob bera olmasligi natijasida yuzaga keladigan surunkali gormonal-metabolik kasallikdir. Ushbu maqolada diabet kasalligining kelib chiqishi (etiopatogenez), diagnostik yondoshuvlari, davolash usullari, asoratlari va organizmga yetkazadigan zararlari ilmiy manbalarga tayangan holda tahlil qilinadi. Mualliflar tomonidan tanlangan metodlar: adabiyotlarni sistematik koʻrib chiqish va ma’lumotlarning sintezi. Natijalarga koʻra, diabet kasalligi molekulyar darajada murakkab mexanizmlarga asoslanadi, davolashda multimodal yondoshuv zarur, va asoratlar — mikro- va makrovaskulyar patroplarga taalluqli bo‘lib, bemorlarning hayot sifatini sezilarli darajada pasaytiradi. Xulosa sifatida, diabetni erta aniqlash, individual davolash va profilaktik chora-tadbirlar ahamiyati ta’kidlanadi.

VOLEYBOLDA O‘YIN TEXNIKASINING VA TAKTIKASINING AHAMIYATI

Musayeva Aziza — Wed, 22 Oct 2025 00:00:00 +0300

Mazkur maqolada voleybolda o‘yin texnikasining va taktikasining ahamiyati tadqiq etilgan.

TILDI OQITIWDA ARNAWLI BAǴDARLAMALARDIŃ DIDAKTIKALIQ IMKANIYATLARI HÁM INTEGRACIYASI: XALIQARALIQ HÁM MILLIY TÁJIRIYBE

Dosnazarova Gulmira — Wed, 22 Oct 2025 00:00:00 +0300

Házirgi zaman bilim beriw sistemasınıń rawajlanıwı informaciya-kommunikaciya texnologiyaları (IKT) menen tıǵız baylanıslı. Filologiya studentleriniń til kompetenciyasın jetilistiriwde dástúrli usıllar menen bir qatarda, arnawlı baǵdarlamalardıń áhmiyeti ayrıqsha. Bul baǵdarlamalardıń tiykarǵı wazıypası – oqıw processi avtomatizaciyası, bahalaw sisteması hám studentlerdiń óz betinshe rawajlanıwı ushın qolaylı jaǵday jaratıw bolıp tabıladı.

KONGLOMERАTLАR TUSHUNCHАSI VА АHАMIYАTI

Mamarasulova Iroda Zafarjon qizi — Wed, 22 Oct 2025 00:00:00 +0300

Konglomerаt - bu turli sohаlаrdа fаoliyаt yurituvchi bir nechtа mustаqil kompаniyаlаrdаn tаshkil topgаn korporаtsiyаni аnglаtаdi. Konglomerаtlаr sаnoаt yoki texnologiyа bilаn bog‘liq bo‘lgаn turli korxonаlаr, firmаlаr vа kredit tаshkilotlаri birlаshgаndа pаydo bo‘lаdi.

ХОРИЖИЙ ТИЖОРАТ БАНКЛАРИДА АКЦИЯДОРЛАР БИЛАН МОЛИЯВИЙ МУНОСАБАТЛАРНИ САМАРАЛИ ТАШКИЛ ЭТИШ

Бўриев Жамшид Парда ўғли — Thu, 23 Oct 2025 00:00:00 +0300

Ушбу мақолада хорижий тижорат банкларида акциядорлар билан молиявий муносабатларни самарали ташкил этиш масалалари таҳлил қилинади. Банк тизимида акциядорларнинг роли, уларнинг молиявий манфаатларини ҳимоя қилиш механизмлари, дивиденд сиёсатини шакллантиришда халқаро тажрибалар ва корпоратив бошқарувнинг аҳамияти ёритилган. Шунингдек, ривожланган давлатлар тижорат банкларида акциядорлар билан ўзаро ишончли муносабатларни йўлга қўйиш, шаффоф ҳисобот юритиш ҳамда узоқ муддатли инвестиция жалб этиш жараёнлари ўрганилган. Мақолада хорижий тажриба асосида Ўзбекистон тижорат банклари учун амалий тавсиялар ишлаб чиқилган бўлиб, улар миллий банк тизимида акциядорлик капиталини самарали бошқариш ва молиявий барқарорликни таъминлашга қаратилган.

SHEGARALANBAǴAN SONǴI TÁSIRGE IYE INTEGRO-DIFFERENCIALLIQ TEŃLEMELERDIŃ BIR KLASINIŃ PERIODLI SHESHIMLERI

Abutova A.B., Nurjanov O.D. — Thu, 23 Oct 2025 00:00:00 +0300

Differenciallıq teńlemelerdiń periodlı sheshimlerin izertlewdiń nátiyjeli metodlarınıń biri A.M.Samoylenkonıń izbe-iz periodlı jaqınlasıwlardıń sanlı-analitikalıq metodı bolıp tabıladı . Bul metod integro-differenciallıq teńlemelerdiń periodlı sistemaları ushın da kóp jumıslarda qollanılǵan.

ЭКОЛОГИК ЭКСПЕРТИЗА ТАЛАБЛАРИНИ БУЗГАНЛИК УЧУН ЖАВОБГАРЛИК СОҲАСИДА ГЕРМАНИЯ ТАЖРИБАСИ

Ўтаев Ўктам Чориевич — Thu, 23 Oct 2025 00:00:00 +0300

Жаҳон ҳамжамиятида барқарор ривожланиш тамойиллари атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланишга қаратилган.

XALQ OG‘ZAKI IJODI MISOLIDA AKSIOLOGIK KONSEPTLARNING LISONIY TADQIQI

Zaynabutdinova Guzalxon Xatamovna — Thu, 23 Oct 2025 00:00:00 +0300

Tezisda o‘zbek xalq maqollarida aks etgan aksiologik konseptlarning lisoniy xususiyatlari tahlil qilinadi. Qadriyatlar mazmunini ifodalovchi til vositalari, ularning semantik va konseptual qatlamlari o‘rganiladi. Maqollar xalq tafakkuri va ma’naviy dunyoqarashining tildagi ifodasi sifatida yoritiladi. Tadqiqot natijasida milliy qadriyatlarning til tizimidagi o‘rni va ularning lingvokulturologik ahamiyati ochib beriladi.

MULTILINGUALIZM: INDIVIDUAL VA IJTIMOIY O’LCHAMLAR

Sadikova Lobar Amirdjanovna — Thu, 23 Oct 2025 00:00:00 +0300

Mazkur maqolada multilingualizm tushunchasining nazariy va amaliy jihatlari yoritilgan. Ana Deumert (2011) tomonidan ishlab chiqilgan yondashuv asosida tilning individual va ijtimoiy darajadagi ko‘rinishlari, kod almashtirish hodisasi, diglossiya, tilni saqlash va almashish jarayonlari hamda ko‘pmadaniyatlilik siyosati bilan o‘zaro aloqasi tahlil qilingan. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, ko‘pmillatlilik nafaqat tabiiy lingvistik holat, balki ijtimoiy integratsiya va madaniyatlararo muloqotni mustahkamlovchi muhim omildir.

IJTIMOIY DIALEKTOLOGIYA: TIL O‘ZGARISHI VA IJTIMOIY TABAQALANISHNING SOTSIAL ASOSLARI

Sadikova Lobar Amirdjanovna — Thu, 23 Oct 2025 00:00:00 +0300

Mazkur tezis R. Mesthrie, J. Swann, A. Deumert va W. Leap tomonidan yozilgan “Introducing Sociolinguistics” (2009) asarining 3-bobi – Social Dialectologyga asoslanadi. Unda til tizimidagi ijtimoiy tafovutlarning kelib chiqish sabablari, sinf, jins va mintaqaviy mansublikning fonetik va grammatik variantlarga ta’siri, hamda Labov tomonidan asos solingan variatsion sotsiolingvistika yondashuvlari tahlil qilinadi. Til o‘zgarishi jamiyatdagi ijtimoiy harakatlar, sinfiy tabaqalanish va o‘zlikni anglash bilan chambarchas bog‘liqligi asoslanadi.