Евразийский журнал медицинских и естественных наук, это официальное издание Общества науки, медицины и естествознания. В нем рассматриваются следующие типы оригинальных материалов для рецензирования и публикации: исследовательские статьи, обзорные статьи, письма редактору, краткие сообщения, случай отчеты, книжные обзоры, технологические отчеты и обзоры статей. Каждый выпуск охватывает темы, которые представляют интерес для широкой читательской аудитории, представителей промышленности, клиницистов, научных кругов и правительства. Журнал для всех, кто интересуется наукой. Мы рады предоставить возможность публикации на страницах журнала всем заинтересованным авторам. Журнал ориентирован на профессиональных врачей и фармакологов, исследователей и преподавателей университетов. В журнале публикуются статьи проблемного и научно-практического характера. Работы студентов принимаются к рассмотрению только при наличии соавторов научного руководителя.

Published: 2023-01-21

SABZAVOT-POLIZ EKINLARIDA PARAZIT NEMATODALARGA QARSHI KURASHISH CHORALAR

Sabzavot-poliz ekinlarini parazit nematodalardan himoya qilishda turli mеtodlardan foydalanish mumkin. Parazit nematodalarga qarshi kurashishda nematodalarning turlar tarkibini aniqlash, ularning biologiyasi va boshqa xususiyatlarini o’rganish juda muhim. Parazit nematodalarga qarshi kurashishda quyidagi metod va chora-tadbirlardan: profilatik, agrotexnik, biologik, fizikaviy va kimyoviy foydalanish mumkin.

Abdiqodir Maxmudov , Zuhriddin Abdullayev , Gulasal Eshdavlatova , Karomatullo Sattorqulov

7-13

2023-01-23

PREVENTION OF SIDE EFFECTS OF VACCINATION

Like all medicines, vaccines can also cause adverse reactions. However, they are not unusual and usually pass quickly. Severe side effects, complications and damage to health as a result of vaccination occur very rarely. Here you will learn what to do if there are suspected side effects. By the side reaction of vaccination, they mean the normal reaction of the body to the introduction of a foreign pathogen protein. Therefore, these reactions should not be considered in the context of negative consequences comparable to the transferred or tolerated disease.

Mannapova Mohira Abduvohid qizi

14-16

2023-01-23

ОСОБЕННОСТИ АБА-ТЕРАПИИ ПРИ ЛЕЧЕНИИ РАССТРОЙСТВ ПОВЕДЕНИЯ У ДЕТЕЙ С АУТИЗМОМ

Лечение людей с аутизмом связано с причудливыми, спорными, неподдерживаемыми, опровергнутыми и непроверенными методами лечения. Эклектика — не лучший подход к лечению и обучению детей и подростков с аутизмом. Прикладной анализ поведения (ABA) использует методы, основанные на научно установленных принципах поведения, и включает все факторы, характерные для эффективных вмешательств в образовательные и лечебные программы для детей с аутизмом. ABA является основным методом лечения аберрантного поведения у людей с аутизмом. Единственные вмешательства, которые, как было показано, дают всеобъемлющие и устойчивые результаты при аутизме, основаны на принципах ABA.

Хайотжон Бафоев

17-20

2023-01-23

PREVENTION OF IMPORTANT NON-COMMUNICABLE DISEASES AMONG THE POPULATION

Non–communicable diseases (NCDs) - diseases of a non-infectious nature, for example, cancer, cardiovascular diseases, type 1 and 2 diabetes mellitus and chronic respiratory diseases, as well as their risk factors, are a growing problem in the field of development and public health in Uzbekistan. This article offers factual data confirming that NCDs contribute to a reduction in the volume of production of the population; it also discusses possible options for preventive measures aimed at solving this problem.

Rasulova N.F., Jalilova G.A., Mukhamedova N.S.

21-23

2023-01-23

STUDY OF PRACTICAL DIETARY RECOMMENDATIONS FOR CHRONIC KIDNEY DISEASES IN THE ELDERLY

Various diseases lead to a deterioration in the functionality of all organs of the body in the elderly, including the kidneys and urinary tract, which is symptomatically manifested by a decrease in appetite, thirst, swelling of the legs, hypertension. Metabolic products accumulate in the body, metabolism is disrupted. It is possible to normalize it with the help of a diet, so it is an important part of the main therapy. Clinically, the deterioration of kidney function does not manifest itself in any way and can be perceived as part of the normal aging process. However, in some cases, regressive processes can become critical and lead to chronic renal failure. The study of diet is a measure of prevention of kidney diseases and exacerbations.

Rasulova Nilufar, Aminova Asalya

24-27

2023-01-23

EVALUATION OF THE EFFECT OF HARVESTING PLANTS WITH HIGH BIOLOGICAL ACTIVITY ON THE CENTRAL AND PERIPHERAL NERVOUS SYSTEM

This article presents the results of a study of the psychopharmacological activity of BAC, obtained on the basis of vegetation common in our country. The studied substance was studied by the action and search, the anxiolytic activity of experimental animals, as well as by oral administration at doses of 5.0 and 15 mg/kg of its activity in relation to emotions or fear. As a result of the screening studies, it was noticed that the action and search activity of experimental animals decreased under the influence of the substance under study. At the same time, this substance showed little anxiolytic activity in relation to the control group. Also, in the Sonberg method, the excretion of urine and excrement by experimental animals decreased due to noise and external factors. Thus, based on the conducted screening study, it can be concluded that the studied substances significantly reduce fear and emotional arousal. This indicates that the studied substances have a calming effect.

Nabiev U.N., Nazarkulova Sh.U., Xasanova G.S., Rakhimzoda T.E.

28-33

2023-01-23

ОСОБЕННОСТИ ПЕРВИЧНОЙ ИНВАЛИДНОСТИ У ЛИЦ РАЗНОГО ВОЗРАСТА

Инвалидность является одной из медико-социальных проблем, и это лица, нуждающиеся в социальной поддержке и защите в связи с ограничением жизнедеятельности вследствие физических или психических недостатков. В работе представлен анализ первичной инвалидности лиц трудоспособного и пенсионного возраста. Изучены гендерные особенности, причины, степень тяжести инвалидности у лиц разного возраста.

М.Ф. Саитмуратов, Э.Ш. Рахматов, Д.Г. Тухтамишов, Б.Т. Шайдуллаев

34-37

2023-01-23

IN NEW DECADE, HOW UZBEKISTAN IS DEALING WITH HIV AND AIDS?

This article briefly introduces HIV prevention and its transmission factors. It analyzes how the fight against AIDS and HIV is being fought in Uzbekistan and the whole world, and how the fight against it is increasing as the number of HIV patients increases.

Jaloliddin Julbekov Tohir ug‘li

38-41

2023-01-23

SЕMIZLIK VA UNING GINЕKOLOGIK KASALLIKLARINING SHAKILLANISHIDAGI O'RNI

Semirib ketish nafaqat tibbiy, balki ijtimoiy muammodir. Epidemiologlarning prognozlariga ko'ra, 2025 yilga kelib semirishdan erkaklarning 40 foizi va ayollarning 50 foizi azoblanadi. Ayollarda semirish yuqori chastotali anovulyatsiya, bir nechta ginekologik muammolarni olib keladi. Jumladan hayz davrining buzilishi, bepushtlik, endometriyal giperplaziya va polipoz bilan birga keladi, bu jinsiy gormonlar ishlab chiqarishning buzilishi bilan bog'liq, shuningdek, endometriy, tuxumdonlar va sut bezlari saratoni rivojlanish xavfi oshishiga olib keladi.

Robiya Beshimova , D.N Xodjayeva

42-44

2023-01-23

IQLIM SHAROITINING ASALARILAR MAXSULDORLIGIGA TA’SIRI

Ushbu maqolada asalarilari oilasini parvarishlashda iqlim sharoitini mahsuldorligiga ta’siri va uni oldini olish bo’yicha ma’lumotlar keltirilgan.

Otabek G’oyibov , Dilnoza Djabbarova , M.I. Sayfullayeva , Hajibay Komilov

45-47

2023-01-23

ДЕНОСУМАБ В КОМПЛЕКСНОЙ ТЕРАПИИ АМЕЛОБЛАСТОМ НИЖНЕЙ ЧЕЛЮСТИ

До настоящего времени методом выбора в лечении амелобластомы является хирургический. В последнее время для лечения пациентов с амелобластомой появился новый генноинженерный препарат деномумаб. Однако, однозначно не определена продолжительность лечения этим препаратом, которая, с одной стороны, гарантировала бы отсутствие остаточной опухолевой ткани, а с другой не создавала бы препятствий для проведения адекватного хирургического вмешательства.

А.А. Ганиев, Ш.Ю. Абдуллаев, С.З. Абдурахмонов, М.Б. Буриев

48-51

2023-01-23

ЗАМОНАВИЙ КАТАКЛАРДА ҚУЁНЛАРНИ БОҚИШ УСУЛЛАРИ

Ушбу мақолада қуёнларни ҳар-хил катакларда сақлашда уларни ички ва твшқи ҳароратга мослаштиришда экологик омилларни таъсир жараёни, микроиқлим курсатгичларини, четдан келтирилган қуён зотларини иссиқ иқлимга мослаштириш ва катакларни ҳар-хил турларга зоогигиеник баҳо берилган.

Алишер Хушназаров, Искандар Райимкулов, Асқад Эшқораев

52-57

2023-01-23

ЛАЛМИКОР МАЙДОНЛАР УЧУН НЎХАТ ВА ТРИТИКАЛЕ ЭКИНЛАРИНИНГ БОШЛАНҒИЧ МАНБАЛАРИ

Мақолада дуккакли дон, арпа ва ем-хашак экинлари генетикаси, селекциияси ва уруғчилиги лаборатириясида нўхатнинг ҳамда тритикаленинг озиқа бирлиги, кўк масса ва уруғ ҳосилдорлиги юқори бўлган навларни яратиш учун бошланғич манбалар танлаш бўйича олиб борилган илмий-тадқиқот натижалари акс этган. Нўхат, тритикале нав ва намуналарининг ўсув даври, ўсимлик бўйи, остки дуккакнинг ердан баландлиги 1000 дона дон вазни, биомасса миқдори, абсалют қуруқ биомасса оғирлиги, вегетация давомийлиги, ўсимликларнинг қурғоқчилик ва иссиқлик шароитларида ҳосил элементларининг шаклланиши ўрганилган.

Камолиддин Исаков , Жахонгир Нахалбоев , Бахтиёр Қўшматов , Эрали Тўхтамишов

58-66

2023-01-25

COMPLEXES OF TERRESTRIAL MOLLUSKS OF VARIOUS BIOTOPES OF THE TURKESTAN RANGE

The terrestrial malacofauna of the Turkestan Range has not been fully studied. The complex structure of the altitudinal landscape zonality of mountain systems and the anthropogenic impact on the plains strongly affect the distribution and abundance of the population of terrestrial mollusks, since all their main aspects are closely related to the conditions of the habitat.

Safarova Nargiza Kamalovna

67-70

2023-01-25

ОСОБЕННОСТИ КТ-ПЕРФУЗИИ ГОЛОВНОГО МОЗГА ПРИ ХРОНИЧЕСКОЙ ИШЕМИИ МОЗГА

В статье представлены данные о состоянии перфузии головного мозга на разных стадиях  хронической ишемии головного мозга. Проведена корреляция данных состояния перфузии и  гемодинамических изменений головного мозга.

Г.С. Рахимбаева , Ж.У. Хусанходжаев , Н. А. Мирхаетова

71-76

2023-01-25

SPORTCHILARNI SHIKASTLANISHLARDAN OGOXLANTIRISH VA OLDINI OLISH USULLARI (VOLEYBOL SPORT TURI MISOLIDA)

Ushbu maqolada 15-16 yoshli voleybolchilarning tayyorgarlik mashg‘ulotlarida maxsus ish qobilyatini hamda jaroxatlanishdan saqlanishni vaziyatli mashqlar va xarakatli o‘yinlarni qo‘llash jarayonini shakllanish yo‘llari o‘rganib chiqilgan va xulosalar berilgan.

Behruz Dusmamatov

77-79

2023-01-25

SOG‘LOM TURMUSH TARZINI SHAKLLANTIRISHDA SHAXSIY GIGIYENANING ROLI

Ushbu maqolada umumiy o‘rta ta’lim maktablari hamda bolalar va o‘smirlar sport maktablari o‘quvchi yoshlar orasida sog‘lom turmush tarzini shakllantirish hamda mashg’ulotlar va hayot tarzi davomida shaxsiy gigiyenaga rioya qilishni targ’ibor qilish yo‘llari haqida ma’lumotlar va xulosalar berilgan.

Muhayyo Rajabova

80-84

2023-01-25

GIPERTONIYA(QON BOSIMI OSHISHI) KASALLIGI HAMDA UNI XALQ TABOBATI USULLARI YORDAMIDA DAVOLASH

Ushbu maqolada gipertoniya(qon bosimi oshishi) kasalligining kelib chiqish sabablari, bosqichlari, alomatlari va uni xalq tabobati usullari yordamida davolash haqida maʼlumotlar keltirilgan.

B.M. Dumanov, O.X. Ashiraliyeva, R.Q. Neʼmatjonova, M.B. Dadaxonova, S.G‘. Abdilazizov

85-87

2023-01-26

БИРЛАМЧИ ОЧИҚ БУРЧАКЛИ ГЛАУКОМА ДИАГНОСТИКАСИДА УБМ КЎРСАТКИЧЛАРИ

Ушбу илмий маколада   бирламчи очик бурчакли глаукомани ривожланиб бориши, унга таъсир кўрсатувчи хавф омиллари,  уларни келиб чикиши, диагностикасида  ултратовуш биомикроскопияси (УБМ)нинг ахамияти ва роли  кенг замонавий йўналишда тахлил килинган.

М.Ш. Кодиров

88-93

2023-01-27

СОВРЕМЕННОЕ ЛЕЧЕНИЕ ВОСПАЛИТЕЛЬНЫХ ЗАБОЛЕВАНИЙ СОСУДОВ СЕТЧАТКИ

В данной статье рассматриваются современные взгляды на этиологию, патогенез, осложнения и диагностику воспалительных заболеваний кровеносных сосудов сетчатки, современные методы лечения.

Тулганой Усманова

94-97

2023-01-27

ВЛИЯНИЕ СИМУЛЯЦИОННЫХ МЕТОДОВ ОБУЧЕНИЯ НА ФОРМИРОВАНИЕ ПРОФЕССИОНАЛЬНЫХ КОМПЕТЕНЦИЙ НА ОФТАЛЬМОЛОГА

Основой современного образования должны быть не только учебные дисциплины, но и способы мышления и деятельности.

М.Ш. Кодиров, Д.Л. Жалолиддинов

98-100

2023-01-27

YALPIZNING FOYDALI XUSUSIYATLARI VA XALQ TABOBATIDAGI AHAMIYATI

Bugungi kunning dolzarb muammolaridan biri bu insonlarda dori mahsulotlariga ruju qoʻyish, unga qaramlikning paydo boʻlishidir. Kimyoviy mahsulotlar shu bilan birga dori mahsulotlari ham insonlarda turli kasallik qoʻzgʻatuvchilarini paydo qilishi mumkin . Ushbu maqolada ming dardga davo deb taʼriflangan tabiiy foydali mahsulot yalpiz va uning foydali xususiyatlari batafsil bayon etilgan. Yalpizdan qaysi kasalliklarda qanday foydalanish  haqida aniq maʼlumotlar asosida koʻrsatmalar berib oʻtilgan.

Gavxaroy Noʻmonova , Odinaxon Ashiraliyeva

101-103

2023-01-27

BIZ BILGAN VA BILMAGAN QAHVA

Ma’lumki, bugungi kunda qahva iste’mol qiluvchilar soni tobora ortib bormoqda.Ushbu maqolada, qahvaning kimyoviy tarkibi va uning turli foydali, hamda zararli xususiyatlari o'rtasidagi bogliqlik yoritib berilgan. Qahvaning kosmetologiyada tutgan o'rni, uning tetiklantiruvchi xususiyati, erkakalar va ayollarda uchraydigan turli onkologik kasalliklarga chalinish ehtimolini kamaytirishi, me'yordan ortiq iste'mol qilish natijasida kelib chiqishi mumkin bo'lgan salbiy oqibatlari haqida ma'lumotlar berilgan.

Baxromjon Do’monov , Odinaxon Ashiraliyeva , Xonzodabegim Mahammadaminova

104-108

2023-01-28

KO’P HALQALI AROMATIK BIRIKMALAR

Ushbu maqolada ko’p halqali aromatik birikmalar va aromatic uglevodorodlar haqida so’z boradi.Aromatik birikmalarning vakillaridan birsi benzolning tavsifi bilan tanishib chiqamiz.

Mahliyo Ibragimova

109-111

2023-01-28

NANOMATERIALLARNI ELEKTROKIMYOVIY USULLAR BILAN OLISH

Ushbu maqolada  nanomateriallarni elektrokimyoviy usullar, kumush va oltin nanozarrachalarining xususiyatlari   keltirilgan.

Sevara Ro’zmetova

112-116

2023-01-30

GOLFSTRIM OQIMINING QURUQLIK IQLIMIGA TA’SIRI

Okean oqimlari hozirgi kunda hayotiy muhim sikl bo’lmish iqlimga katta ta’sir ko’rsatadi. Shimoliy Amerikada yuzaga keladigan bo’ron, tarnodolar yuzaga kelishiga sabab bo’ladi. Golfstrim oqimining Shimoliy Amerikaning Sharqiy qirg'og'i bo'ylab oqayotganini ko'rish mumkin bo'lmasada, G'arbiy Yevropada oqimning isitish ta'sirini inkor etib bo'lmaydi Bu global jarayon jahon okeanlari doimiy ravishda aralashib turishini va issiqlik va energiyaning yerning barcha qismlariga taqsimlanishini ta'minlaydi. Bu o'z navbatida, bugungi kunda biz boshdan kechirayotgan iqlimga hissa qo'shadi.  Golfstrim oqimi muhim ahamiyatga ega, chunki u Shimoliy Atlantika okeani atrofidagi joylarga juda ko'p issiqlik olib keladi, haroratni pasaytiradi va uning qirg'oqlari atrofidagi iqlimga ta'sir qiladi.

Murodjon O’ktamov

117-120

2023-01-30

ФЕТОПЛАЦЕНТАРНАЯ НЕДОСТАТОЧНОСТЬ И ГИПОТОНИЯ У БЕРЕМЕННЫХ (ЛИТЕРАТУРНЫЙ ОБЗОР)

В статье приведен литературный обзор проблемы фетоплацентарной недостаточности у беременных женщин с гипотонией. Приведены данные об этиологии, патогенезе и возможности диагностики на современном уровне.

Дилдора Худоярова , Шахноза Абдуллаева

121-130

2023-01-30

ДОРИВОР АНОР (PUNICA GRANATUM L.) ЭКСПЛАНТЛАРИНИ ТАНЛАШ ВА СТЕРИЛИЗАЦИЯ ҚИЛИШ

Республикада анор мевалари ҳажмини ошириш учун нафақат майдонларни кенгайтириш, балки анор кўчатчилик тармоғига янги инновацион технологияларни илмий асосланган услубларини жорий қилишни  талаб этади. Анор мевали экинининг ривожланиши, мева сифати ва унинг ҳосилдорлиги кўп жиҳатдан экиш материалининг сифатига боғлиқ. Айниқса экспортга йўналтирилган анор боғларнинг нав тозалиги катта аҳамиятга эга.

Бехзод Ахмедов , Забардаст Буриев

131-134

2023-01-30

O’T PUFAGI KASALLIKLARI VA O’T PUFAGINI OLIB TASHLASH (XOLISISTOEKTOMIYA) NATIJASIDA KELIB CHIQADIGAN ASORATLARI

Hozirgi zamonda noto’g’ri ovqatlanish, parhezga e’tibor bermaslik, sifatsiz ovqatlanish natijasida o’t pufagida xar xil kasalliklar paydo bo’lmoqda. Buning oqibatida o’t pufagi operatsiya yo’li orqali olib tashlanmoqda. Biz bu maqolamizda o’t pufagi kasalliklarini kelib chiqish sabablari va xolisistoektomiya natijasida kelib chiqadigan asoratlari haqida to’xtalib o’tamiz.

Tojidin Ibragimov

135-138

2023-01-31

SURUNKALI YURAK YETISHMOVICHILIGI MAVJUD BEMORLARDA BUYRAK DISFUNKSIYASINING KASALLIK KECHISHIGA TA’SIRI

So‘nggi paytlarda surunkali yurak kasalligi bo‘lgan bemorlarda buyrak kasalliklarining paydo uchrashi kasallikning kechishiga sezilarli darajada ta’siri borligi o‘rganilgan. Kardiorenal sindrom rivojlanishining asosiy patafiziologik mexanizmlarini,  buyrak kasalliklarining  surunkali yurak yetishmovchiliga ta’sirini yurak ichi gemodinamikasi o‘zgarishlariga bog‘liq holda o‘rganish  kasallikga erta diagnoz qo‘yish va yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan asoratlarni bemor uchun muqobil davolash rejasini tuzish orqali oldini olishga yordam beradi.

Sh.I. Xodjanova , D.R. Boqiyeva , A.A. Jabbarov , Z.F. Umarova , M.L. Kenjayev , R.S. Saydaliyev , L.D. Tursunova , G.P. Mirzayeva , Y.I. Nadirova

139-144

2023-01-31

БИЛАК СУЯКЛАРИНГ БИТМАЁТГАН СИНИҚЛАРИ ВА СОХТА БЎҒИМЛАРИНИ ТУРЛИ ЖАРРОҲЛИК ЙЎЛЛАРИ БИЛАН ДАВОЛАШНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ

Мақолада билак суяклари битмаётган синиқлари ва сохта бўғимларини патологик ўчоқ  хусусияти, унинг локализацияси ва даволашга комплекс ёндошув орқали  натижаларни яхшилашдан масалалари ва жаррохлик даво муолажаларини такомиллаштирш чора тадбирлари муаммолари кўриб чиқилган ва Билак суякларининг битмаган синиқлари ва сохта бўғимлари бўлган беморларнинг уч гуруҳида ўтказилган жарроҳлик амалиётларининг натижаларини батафсил таҳлил қилинган.

Илхом Хужаназаров , Аъзам Қосимов , Уктам Сувонов , Искандар Акромов, Сардор Сайдуллаев

145-149

2023-01-31