«Zamonaviy dunyoda innovatsion tadqiqotlar: Nazariya va amaliyot» - это национальная онлайн-конференция с открытым доступом, на которой публикуются обзорные тезисы, относящиеся к различным областям. Главная цель состоит в том, чтобы предложить интеллектуальную платформу для национальных ученых, и она направлена на продвижение междисциплинарных исследований. Все рукописи должны быть подготовлены на узбекском, английском или русском языках.
Опубликован: 2025-05-06
Статьи
GEOMETRIYADA SIMMETRIYA VA UNING ILMIY-TEXNIK YUTUQLARGA TA’SIRI
Ushbu maqolada geometriyada simmetriya tushunchasining nazariy asoslari va uning ilmiy-texnik sohalarga ta’siri o‘rganilgan. Simmetriyaning turli ko‘rinishlari — o‘q simmetriyasi, markaziy va aylanish simmetriyasi — geometrik shakllarning fazodagi xossalarini aniqlashda muhim vosita sifatida talqin qilingan. Tadqiqot davomida simmetriyaning fazoviy strukturalar barqarorligini ta’minlashdagi roli va uning texnologik tizimlarda qo‘llanish imkoniyatlari yoritilgan.
2025-05-05
QURILISHDA INKLYUZIV UY-JOYLAR QURILISHNING IQTISODIY AHAMIYATI
Maqolada inklyuziv uy-joy qurilishining iqtisodiy rivojlanishdagi o‘rni va ahamiyati tahlil qilingan. Aholining barcha qatlamlari uchun arzon va qulay yashash sharoitlarini yaratish orqali iqtisodiy faollik, bandlik va sarmoyaviy muhitning yaxshilanishi imkoniyatlari o‘rganilgan. Shuningdek, xalqaro tajribalar asosida inklyuziv uy-joy qurilishini rivojlantirishning makroiqtisodiy va mikroiqtisodiy natijalari yoritilgan.
2025-05-05
ПРИМЕНЕНИЕ ИННОВАЦИОННЫХ ПЕДАГОГИЧЕСКИХ ТЕХНОЛОГИЙ В ОБРАЗОВАНИИ
в статье рассматриваются в научно-методическом плане вопросы разработки инновационных педагогических средств обучения и применение компьютерных обучающих программ, в частности, использование мультимедийных средств и элементов дистанционного обучения.
2025-05-05
ZAMONAVIY SANOAT ROBOTLARI VA ULARNING TURLARI
Mazkur maqolada zamonaviy sanoat robotlarining ishlab chiqarish jarayonidagi o‘rni, ularning asosiy vazifalari va amaliy qo‘llanilishi yoritilgan. Shuningdek, sanoat robotlarining klassifikatsiyasi, ya’ni manipulyator robotlar, mobil robotlar, ko‘p funksiyali avtomatlashtirilgan tizimlar kabi turlari haqida ma’lumotlar berilgan. Har bir turga xos texnik xususiyatlar, ularning afzalliklari hamda ishlab chiqarish samaradorligiga ta’siri tahlil qilingan.
2025-05-05
МЕХАНИЗМЫ ВНЕДРЕНИЯ СРЕДНЕСРОЧНОГО БЮДЖЕТИРОВАНИЯ: АДАПТАЦИЯ МИРОВЫХ ПРАКТИК В УСЛОВИЯХ УЗБЕКИСТАНА
Исследование рассматривает механизмы внедрения среднесрочного бюджетирования (СББ) в Республике Узбекистан через призму адаптации признанных международных практик. На основе сравнительно‑исторического и институционального анализа исследованы нормативно‑правовые предпосылки, организационные изменения и инструментальные решения, обеспечивающие переход от годового к трёхлетнему плановому горизонту. Объектом внимания стали принципы гибкости и макрофискальной дисциплины, принятые в странах ОЭСР, а также методика денежно‑кредитного блокирования расходов, применяемая в казначейских системах ЕС. Автор выявляет факторы, замедляющие трансформацию в Узбекистане, и обосновывает необходимость комплексной институционализации программно‑целевого подхода в связке с цифровыми сервисами Минфина. Практическая значимость работы заключается в формулировке рекомендаций по поэтапной синхронизации бюджетного и прогнозного циклов, усилению парламентского контроля и развитию открытых данных, что способствует повышению прозрачности и устойчивости государственной финансовой системы.
2025-05-06
KIBERXAVFSIZLIK VA SHAXSNING HUQUQIY IJTIMOIYLASHUVI: ZAMONAVIY TAHDIDLAR VA HIMOYA MEXANIZMLARI
Ushbu maqolada axborot texnologiyalarining rivojlanishi bilan yuzaga kelgan kiberxavfsizlik muammolari, kibermakonning o‘ziga xos jinoyat turlari, shuningdek, shaxsning huquqiy ijtimoiylashuvi bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan xavfsizlik masalalari tahlil qilinadi. Kiberxavfsizlikni ta’minlash borasida O‘zbekiston Respublikasida qabul qilingan qonunlar, davlat siyosati va vakolatli organlar faoliyati yoritilib, shaxsiy ma’lumotlarning himoyasi va raqamli muhitdagi xavfsizlik muhimligiga alohida urg‘u berilgan.
2025-05-06
BOLSMAN TAQSIMOTI
Ushbu maqolada Bolsman taqsimoti static fizikaning asosiy tushunchasi sifatida tahlil qilinadi. Zarrachalarning energiya garajalariga taqsimlanish ehtimoli va entropiya bilan bog’liqligi qisqacha nazariya asosda yoritildi. Taqsimotning termodinamik muvozanat holatlaridagi ro’li amaliy qo’llanishi ko’rib chiqildi.
2025-05-06
КАРТОШКАНИ ЯНГИ ЯРАТИЛГАН “ТОШКЕНТ ЭРТАГИСИ” НАВИНИНИНГ ИҚТИСОДИЙ КЎРСАТКИЧЛАРИ
Ушбу мақолада картошкани янги яратилган “Тошкент эртагиси” навини эртаки муддатда етиштиришнинг иқтисодий кўрсаткичлари натижалари келтирилган.
2025-05-06
GAZLARNI SUYULTIRISH. GAZLARNI SUYULTIRISH USULLARI
Ushbu maqolada gazlarni suyultirish jarayonlari hamda uning suyultirish usullari, gazning suyuq holatga aylanishi, suyuqlanish jarayonlari ilmiy,sanoat va tijorat maqsadlarida qo’llanilishi haqida fikr yuritiladi.
2025-05-06
QUYOSH KOLLEKTORINING EFFEKTIVLIGINI ISSIQLIK IZOLYASIYASINING FUNKSIYASI SIFATIDA ANIQLASH
Ushbu maqolada quyosh kollektorining uning temperature koeffisiyentini issiqlik izolyatsiyasi bilan o’lchash quyosh kollektorining effektivligini baholash haqida va quyosh kollektorining effektivligini issiqlik izolyatsiyasining funksiyasi sifatida aniqlash haqida mulohazalar yuritiladi.
2025-05-06
O`SMA KASALIGI ZAMONAVIY TAHLIL VA TASHXISLASH USULLARI
Ushbu maqolada o`sma kasaligining asosiy sabablari,tashxislash usullari va zamonaviy davolash yondashuvlari yoritilgan. O`sma (Neoplaziya) kasalligining organizmda nazoratsiz ko`payishi natijasida yuzaga keladigan patologik holat bo`lib,bugungi kunda inson salomatligi uchun eng dolzarb muammolardan biri hisoblanadi.
2025-05-07
BOSHLANG`ICH SINF TARBIYA DARSLARIDA HADISLARDAN UNUMLI FOYDALANISH
Ushbu maqolada boshlang`ich sinf tarbiya darslarida hadislardan samarali foydalanish masalasi yoritilgan. Hadislarning o`quvchilarda ijobiy axloqiy fazilatlarni shakllantirishdagi o`rni, ularni dars jarayoniga mos tanlash va tadbiq etish usullari tahlil qilingan. Shuningdek, hadislarni boshqa fanlar bilan integratsiyalash kabi innovatsion yondashuvlarga alohida e`tibor qaratilgan.
2025-05-07
O‘QISH SAVODXONLIGI DARSIDA BOSHLANG‘ICH TA’LIM O‘QUVCHILARINING KREATIVLIK QOBILIYATINI SHAKLLANTIRISH
Ushbu maqolada o‘qish savodxonligi darslarida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining kreativ fikrlash qobiliyatini shakllantirish masalalari yoritilgan. Muallif kreativlikni rivojlantirishda matn ustida ishlash, savol-javoblar, muammoli vaziyatlar yaratish, vizual vositalardan foydalanish kabi samarali metodlarga to‘xtaladi. O‘qituvchining yondashuvi, darsning interaktivligi va bolalarning erkin fikrlashi uchun imkoniyat yaratish muhim omil sifatida ko‘riladi. Maqolada nazariy yondashuvlar bilan bir qatorda amaliy misollar ham keltirilgan.
2025-05-07
ARIMA MODELLARI YORDAMIDA JISMONIY SHAXSLARLARNING XORIJIY PUL O‘TKAZMALARI KO‘SATKICHINI PROGNOZLASHTIRISH (SURXONDARYO VILOYATIDA)
Maqolada asosiy e’tibor ARIMA modellari yordamida jismoniy shaxslarlarning xorijiy pul o‘tkazmalari ko‘satkichini prognozlashtirish jarayoniga qaratilgan. Boks-Jenkins usulini qo‘llagan holda mavsumiy integratsiyalashgan avtoregressiya va sirg‘aluvchi o‘rtacha model qurilgan. Natijada vaqtli qator statsionarligi tekshirilib, SARIMA (0,2,2), (2,2,2) modeli tuzilgan. Model ahamiyatliligi MAPE bo’yicha hamda parametrlari statistik ahamiyatliligi esa Fisherning z mezoni bilan baholangan. Qoldiqlar normal taqsimot qonuniga bo‘ysunishi hamda ularda avtokorrelatsiya mavjud emasligi o’rganilgan. Natijada modeldan foydalanib, 2028 yilga qadar pul o‘tkazmalari hajmining prognoz qiymatlari ishlab chiqilgan.
2025-05-07
COGNITIVE LINGUISTIC FOUNDATIONS OF A PERCEPTUAL MEANING IN ENGLISH
Perception is not a passive imprint of the external world but an active, meaning‑making process that shapes lexical choice, grammatical behaviour, and discourse organisation in English. This article surveys the scientific and theoretical foundations of perceptual phenomena in English, integrating insights from cognitive linguistics, psycholinguistics, and philosophy of mind. First, it traces the treatment of perception verbs in generative semantics and cognitive grammar. Second, it reviews empirical studies on embodiment and cross‑modal metaphor that reveal how sensorimotor experience constrains conceptual structure. Third, it addresses construction‑specific evidence from corpus linguistics that highlights argument‑structure alternations linked to perceptual construal. The discussion shows how perception operates as a bridge between bodily experience and linguistic patterning, offering directions for interdisciplinary research and pedagogical practice.
2025-05-07
PROBLEMS OF CLASSIFICATION OF POLYSEMANTIC TERMS
This article addresses the theoretical and practical challenges in classifying polysemous terms within specialized terminological systems. Drawing on foundational research in cognitive semantics and terminology theory (Apresjan, 1974; Cabré, 1999; Cruse, 2000; Pustejovsky, 1995), it reviews existing classification models, examines their limitations, and analyzes empirical cases from engineering, medicine, and information technology vocabularies. The study proposes an integrated framework that combines sense-relation typologies with corpus-driven metrics to enhance consistency and usability in terminological resources. Implications for lexicography, terminology management, and automated term-disambiguation systems are discussed.
2025-05-07
ПРАВОВЫЕ ОСНОВЫ ФОРМИРОВАНИЯ СТРАТЕГИЧЕСКОГО ПАРТНЁРСТВА МЕЖДУ ГОСУДАРСТВАМИ
Статья посвящена анализу правовых механизмов, регулирующих процесс формирования стратегического партнёрства между государствами. Рассматриваются основные международно-правовые принципы, договорные практики и институциональные формы сотрудничества. Особое внимание уделено роли многосторонних и двусторонних соглашений, нормам международного права, а также влиянию глобальных и региональных организаций на развитие партнёрских отношений. На основе сравнительно-правового анализа выделяются ключевые элементы правового регулирования стратегических альянсов, а также предложены рекомендации по совершенствованию нормативной базы для укрепления стабильных межгосударственных связей в условиях современных вызовов мировой политики.
2025-05-07
QASHQADARYO VILOYATIDA TIBBIYOT TIZIMI
Mazkur maqolada Mustaqillik yillarida Qashqadaryoda sog‘liqni saqlash sohasida muayyan o‘zgarishlar amalga oshirilganligi hamda tibbiyot sohasining rivojlanishi va istiqbollari haqida ma`lumot beriladi. Viloyatda amalga oshirilgan islohotlarning natijasi sifatida zamonaviy kasalxonalar, ixtisoslashgan tibbiyot markazlari ochilganligi, sog‘liqni saqlash muassasalari ilg‘or texnologiyalar bilan ta’minlanganligi va Tibbiyot kadrlarini tayyorlash va malakasini oshirish haqida yoritilgan.
2025-05-07
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИДА НОДАВЛАТ НОТИЖОРАТ ТАШКИЛОТЛАР ФАОЛИЯТИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ
Ушбу мақола Ўзбекистон Республикасида нодавлат нотижорат ташкилотлар (ННТ) фаолиятининг ривожланиш босқичлари, уларнинг ҳуқуқий асослари, ижтимоий-иқтисодий аҳамияти ва фаолиятини қўллаб-қувватлаш механизмлари таҳлил қилинган. Шунингдек, ННТларнинг фуқаролик жамиятини ривожлантиришдаги роли, давлат ва жамият ўртасидаги ҳамкорлик, шунингдек, соҳадаги мавжуд муаммолар ва уларни ҳал этиш йўллари кўриб чиқилган.
2025-05-07
МЕЖКУЛЬТУРНАЯ КОММУНИКАЦИЯ СКВОЗЬ ПРИЗМУ ЛИНГВОКУЛЬТУРОЛОГИИ
В статье рассматриваются лингвокультурологические аспекты межкультурной коммуникации с позиций современной лингвистики. Описаны ключевые понятия и теоретические основы лингвокультурологии как научного направления, её значимость в условиях глобализации и межэтнического взаимодействия. Особое внимание уделяется концепту "лингвокультурной компетенции", а также проблемам интерпретации культурных смыслов в межъязыковом общении. На основе работ ведущих учёных, включая С.Г. Тер-Минасову, Г.Ю. Богданович и С.Л. Мишланову, проводится анализ лингвистических подходов к изучению культурных кодов, концептов и когнитивных моделей. Подчёркивается актуальность интеграции когнитивных и медиалингвистических подходов в практику обучения межкультурной коммуникации.
2025-05-10
DEXIS IN SCIENTIFIC TEXTS
This article discusses the concept of dexis in scientific texts. Dexis, also known as deixis, refers to words and phrases that point to time, place, or person, and its use is different in scientific writing compared to spoken or informal language. In scientific texts, the use of dexis is more limited and often carefully controlled. However, some deictic expressions are still used to help guide readers through arguments, data, and interpretations. This paper shows how dexis works in scientific texts and why it matters for clarity and academic tone. It also includes examples and analysis from recent scientific articles. The goal is to help students and young researchers understand the role of dexis and improve their academic writing skills.
2025-05-10
A COGNITIVE LINGUISTIC PERSPECTIVE OF VISUAL COGNITIVE VERBS
This article explores the core principles of cognitive science and cognitive linguistics, highlighting the intrinsic link between language, thought, and culture. It provides an overview of how cognitive science investigates knowledge formation, mental processes, and adaptation, then delves into the ways cognitive linguistics examines the role of language in conceptualizing and categorizing the world. Special attention is given to visual cognitive verbs in Uzbek and English, which express both the act of seeing and the cognitive processes stemming from perception. By comparing the morphological and syntactic properties of these verbs, the study reveals their similarities and differences across the two languages. It also underscores the importance of cultural context in shaping linguistic usage, demonstrating how language functions not only as a communicative tool but also as a fundamental structure reflecting human cognition.
2025-05-10
THE THEME OF LOVE AND ROMANCE IN UZBEK LITERATURE
Love and romance have long been central themes in world literature, shaping narratives that reflect cultural and societal values. Uzbek literature, deeply rooted in historical and folkloric traditions, presents love in various forms—ranging from idealized and poetic to tragic and socially constrained. This paper explores the portrayal of love and romance in Uzbek literature, analyzing key works such as Layli va Majnun (Alisher Navoi), O'tkan Kunlar (Abdulla Qodiriy), Kecha va Kunduz (Cho'lpon), and Yulduzli Tunlar (Pirimqul Qodirov). Through a qualitative literary analysis, this study examines how the theme of love has evolved over time and how it reflects broader societal changes. By comparing classical and modern representations, we aim to highlight the dynamic nature of love and romance in Uzbek literary tradition.
2025-05-10
XAT SHAKLIDA YOZILGAN SHE’RLAR: LIRIKA VA ICHKI MONOLOG
Ushbu maqolada xat shaklida yozilgan she’rlarning lirika janridagi o‘rni va ularning ichki monolog sifatida namoyon bo‘lish xususiyatlari tahlil qilinadi. Xat janrining she’riy ifoda bilan uyg‘unlashuvi orqali shoirning ichki olami, hissiyotlari va kechinmalari qanday badiiy vositalar bilan berilishi ochib beriladi. Asosiy urg‘u lirik qahramonning ichki ovozi, monologik nutq va poetik strukturaning o‘ziga xosligiga qaratilgan.
2025-05-10
XAT SHAKLIDA YOZILGAN ASARLARNING JANR XUSUSIYATLARI VA RIVOJLANISHI
Maqolada xat (epistolyar) shaklida yozilgan badiiy asarlarning tarixiy ildizlari, janr xususiyatlari, ularning badiiy-estetik vazifalari va turli davrlarda qanday shakllanib, o‘zgarib borganiga to‘xtalib o‘tiladi. Shuningdek, o‘zbek, rus, g‘arb va boshqa adabiyotlarda epistolyar janrning qo‘llanishi va bu janrning zamonaviy adabiyotdagi talqini yoritilgan.
2025-05-10
ТОРГОВАЯ ВОЙНА США И КИТАЯ: ПОСЛЕДСТВИЯ ДЛЯ МИРОВОЙ ЭКОНОМИКИ
В статье рассматриваются причины и последствия торговой войны между США и Китаем для мировой экономики. Особое внимание уделяется влиянию на глобальные цепочки поставок, инвестиционные потоки и экономический рост развивающихся стран. Анализируются ключевые показатели мировой торговли и предлагаются прогнозы дальнейшего развития ситуации.
2025-05-10
THE ROLE OF CULTURAL DIPLOMACY IN THE SHANGHAI COOPERATION ORGANIZATION: CHALLENGES AND OPPORTUNITIES FOR UZBEKISTAN
This article investigates the evolving role of cultural diplomacy within the framework of the Shanghai Cooperation Organization (SCO), emphasizing Uzbekistan’s strategies, contributions, and institutional gaps. Despite the SCO’s growing geopolitical influence, its cultural dimension remains underdeveloped and fragmented. This paper draws on scholarly literature and official sources to analyze the potential of cultural diplomacy to shape soft power dynamics, address regional asymmetries, and promote intercultural dialogue. It offers an in-depth assessment of existing initiatives, challenges, and strategic solutions, especially in the context of Uzbekistan's foreign policy.
2025-05-10
AVIATSIYA TERMINLARINING MORFOLOGIK TAHLILI
Ushbu maqolada aviatsiya sohasida qo‘llaniladigan terminlarning morfologik tarkibi o‘rganiladi. Ingliz va o‘zbek tillaridagi aviatsiya terminlarining tuzilishi, ular tarkibidagi affikslar, so‘z yasovchi vositalar va qisqartmalarning morfologik xususiyatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, zamonaviy aviatsiya terminologiyasining shakllanishida ingliz tilining dominantligi va terminlarning qisqartirish yo‘li bilan yaratilishi ham ko‘rib chiqiladi.
2025-05-12
TA’LIM XIZMATLARI SIFATINI OSHIRISHNING NAZARIY-ILMIY ASOSLARI
Ushbu maqolada ta’lim xizmatlari sifatini oshirishning nazariy va ilmiy asoslari tizimli tahlil qilinadi. Zamonaviy ta’lim tizimida sifat tushunchasining mazmuni, unga ta’sir etuvchi omillar, sifatni boshqarish va baholashning ilg‘or yondashuvlari yoritiladi. Mualliflar ta’lim xizmatlarini iqtisodiy kategoriya sifatida baholash bilan birga, uning pedagogik, ijtimoiy va innovatsion jihatlariga ham alohida e’tibor qaratadi. Jahonning rivojlangan mamlakatlari tajribasi asosida O‘zbekistonda ta’lim sifati bo‘yicha mavjud muammolar va ularning yechimlari tahlil qilinadi. Xulosa qismida esa, ta’lim xizmatlarini barqaror rivojlantirish uchun taklif va tavsiyalar beriladi.
2025-05-12
MAXSUS MATNLARNI IDROK QILISHNING PSIXOLINGVISTIK XUSUSIYATLARI
Maqolada maxsus matnlarni idrok qilish jarayonidagi psixolingvistik omillar tahlil qilingan. Muallif matn, maxsus matn tushunchalari, ularning lingvistik va kognitiv xususiyatlarini ochib beradi. Maxsus matnlarni tushunishda til bilimi va sohaga oid bilimlarning o‘zaro bog‘liqligi asoslangan. Shuningdek, mutaxassislik matnlarini o‘quv jarayonida samarali o‘zlashtirish mexanizmlari yoritilgan.
2025-05-12
CHIZMА GЕОMЕTRIYА MАSHG’ULОTLАRIDА PARALLEL HARAKATLANTIRISH USULINI О’RGАTISHDА ZАMОNАVIY TЕHNОLОGIYАLАRNI QО’LLАSH MЕTОDIKАSI
Ushbu chizmа gеоmеtriyа mаshg’ulоtlаridа parallel harakatlantirish usulini о’rgаtishdа zаmоnаviy tеhnоlоgiyаlаrni qо’llаsh mеtоdikаsi nomli tezisning dolzarbligi shundaki bugungi kundа chizmа gеоmеtriyа dаrslаridа о’quvchilаrni ijоdiy jаrаyоngа о’quv jаrаyоnidа kоmyutеr vа аxbоrоt tеxnоlоgiyаlаridаn fоydаlаnish hоzirgi kunning dоlzаrb usullаridаn hisоblаnаdi chizmа gеоmеtriyа dаrslаridа multimеdiyаdаn fоydаlаnib, оrtоgаnаl prоеksiyаlаrni qаytа tuzish usullаrini kо’rsаtib bеrish, tаlаbаlаrdа ijоdiy jаrаyоngа yо`nаltirish, fаzоviy tаsаvvurni rivоjlаntirish, mаntiqiy fikrlаsh, gеоmеtrik о‘lchаsh vа yаsаshning аmаliy usullаrini о‘rgаnish imkоniyаtlаrini bеrаdi. Аsоsiysi, multimеdiyа dаsturi аsоsidа (аnimаtsiyа)lаrdаn fоydаlаnilgаn hоldа chizmа chizish, diаgrаmmа, jаdvаl kо‘rinishidаgi mа’lumоtlаrni о‘qish qоbiliyаtini rivоjlаntirаdi, mustаqil о‘qish vа о‘rgаnishgа imkоniyаt yаrаtаdi.
2025-05-12
ТУХУМДОН ЭНДОМЕТРИОМАСИНИ ЗАМОНАВИЙ УСУЛ БИЛАН ДАВОЛАШНИНГ САМАРАДОРЛИГИНИ БАҲОЛАШ
Тухумдон эндометриози (ТЭ) генитал эндометриознинг энг кенг тарқалган шаклларидан биридир [1]. Тухумдон эндометриозининг турли шакллари орасида алоҳида ўрин эгаллашининг бир қанча сабаблари бор. Тухумдон эндометриози қаттиқ оғриқлар, ҳайз даврининг бузилиши ва бепуштлик каби турли хил клиник кўринишлари билан кечади [2].
2025-05-12
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ВИРТУАЛЬНЫХ ЛАБОРАТОРИЙ (VLAB) ДЛЯ БЕЗОПАСНОГО МОДЕЛИРОВАНИЯ ОПАСНЫХ ИЛИ ДОРОГОСТОЯЩИХ ЭКСПЕРИМЕНТОВ
Виртуальные лаборатории (VLab) представляют собой интерактивные компьютерные симуляции, имитирующие физические установки и процедуры, которые позволяют студентам безопасно проводить эксперименты без доступа к дорогому или потенциально опасному оборудованию [1-2]. Основные преимущества VLab: безопасность пользователей и окружающей среды, многократное повторение опыта, мгновенная обратная связь и экономия ресурсов [3].
2025-05-12
RESEARCH OF METEORITIES USING MODERN TECHNOLOGIES
Meteorites are natural objects that have descended from space to the Earth's surface and are an important source of information about the formation, evolution, and even the origin of life in our solar system. In the last decade, modern technologies, in particular, space missions, spectroscopy, computer simulations, and isotopic analysis methods, have been widely used in the study of meteorites, and significant progress has been made in this area. These technologies serve as important tools for determining the origin, chemical composition, and scientific significance of meteorites. At the same time, these methods are also used to assess potential risks to the Earth. This article examines the main methods of meteorite research using modern technologies, their results, and future possibilities.
2025-05-12
KIRISHMA MARGANES ATOMLARI BILAN LEGIRLANGAN KREMNIYNING TENZOELEKTRIK XUSUSIYATLARINING HARORAT TA’SIRIDAGI O‘ZGARISHLARI
Ushbu tadqiqot ishi marganes kirishma atomlari bilan legirlangan kremniyning tenzoelektrik xususiyatlarini turli harorat sharoitlarida o‘rganishga bag‘ishlangan. Marganes konsentratsiyasining o‘zgarishi kremniy kristall strukturasiga ta’siri va natijada yuzaga keladigan tenzoelektrik xarakteristikalar o‘rganilgan. Defektlar, dislokatsiyalar va harorat o‘zgarishining tenzoelektrik koeffitsientga ta’siri eksperimental yo‘l bilan aniqlangan. Tadqiqot natijalari asosida marganes bilan legirlangan kremniyning sensor qurilmalari va energiya to‘plagichlar kabi zamonaviy texnologik ilovalarda qo‘llanilish perspektivasi ko‘rsatilgan.
2025-05-12
МЕТОДИКА ОРГАНИЗАЦИИ ПРАКТИЧЕСКИХ ЗАНЯТИЙ НА ОСНОВЕ STELLARIUM
Современная педагогика астрономии всё чаще обращается к цифровым инструментам, которые позволяют преодолеть ограничения традиционных «уроков в классе» и организовать полноценные практические занятия в виртуальной обсерватории [1]. Среди подобных решений программное обеспечение Stellarium выделяется открытым исходным кодом, реалистичным отображением небесных объектов и возможностью точной настройки параметров наблюдения [2].
2025-05-12
ФОРМИРОВАНИЕ НАВЫКОВ РЕШЕНИЯ ЗАДАЧ ПО ФИЗИКЕ
В современных условиях обучения физике ключевым становится развитие у учащихся умений саморегулируемого обучения (SRL) — способности самостоятельно планировать, контролировать и оценивать собственный учебный процесс [1]. Особенно важно применять этот подход при работе с физическими задачами, где от чёткости построения плана и умения анализировать ход решения зависят и понимание концепций, и успешность вычислений [2]. Одновременно оперативная и содержательная обратная связь значительно повышает мотивацию школьников и студентов, помогая им видеть свои сильные стороны и зоны роста в реальном времени [3]. Цель данной статьи — обобщить современные методики формирования навыков решения физических задач на основе SRL–стратегий и проанализировать инструменты, доказавшие свою эффективность в исследованиях за последние годы. [4]
2025-05-12
IOT QURILMALARINING KIBERXAVFSIZLIGI: ZAMONAVIY TAHDIDLAR VA HIMOYA CHORALARI
Raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi natijasida Internet of Things (IoT) – "Narsalar Interneti" keng tarqaldi. IoT qurilmalari hayotimizning turli jabhalarida, jumladan, sog‘liqni saqlash, sanoat, uy avtomatlashtirish va transport sohalarida ishlatilmoqda. Biroq, ushbu qurilmalar kiberxavfsizlik nuqtai nazaridan jiddiy muammolarga duch kelmoqda. Ushbu maqolada IoT qurilmalariga tahdid soluvchi asosiy xavflar va ulardan himoyalanish choralari tahlil qilinadi.
2025-05-12
KRIPTOGRAFIYA VA BLOKCHEYN TEXNOLOGIYALARINING AXBOROT XAVFSIZLIGIDAGI ROLI
Axborot xavfsizligi raqamli dunyoning eng muhim muammolaridan biri bo‘lib, ma’lumotlarni himoya qilish va ularning yaxlitligini ta’minlash uchun turli texnologiyalar qo‘llaniladi. Kriptografiya va blokcheyn texnologiyalari axborot xavfsizligini oshirishda asosiy vositalardan sanaladi. Ushbu maqolada kriptografiyaning asosiy tamoyillari, blokcheyn texnologiyasining ishlash mexanizmi va ularning axborot xavfsizligidagi o‘rni yoritiladi.
2025-05-12
СОВРЕМЕННЫЕ ТЕНДЕНЦИИ И ПЕРСПЕКТИВЫ ЛУЧЕВОЙ ДИАГНОСТИКИ ЦИРРОЗА ПЕЧЕНИ
Цирроз печени является конечной стадией различных хронических заболеваний печени и характеризуется диффузным фиброзом, формированием узлов регенерации и перестройкой сосудистой сети органа. Для диагностики и оценки стадии цирроза применяется комплексная лучевая диагностика, включающая ультразвуковое исследование (УЗИ), компьютерную томографию (КТ), магнитно-резонансную томографию (МРТ) и эластографию.
2025-05-12
